Sponsorlu Baglantilar

Sponsorlu Baglantilar

Bu Yazıda Neler Var

  • Koşmanın Özellikleri
  • Koşma Çeşitleri
  • 1- Güzelleme
  • 2- Koçaklama
  • 3- Taşlama
  • 4- Ağıt
  • Bağlantılı Yazılar

    01 | Koşma

    En Son Eklenenler

    06 | ordövr ordövr
    09 | monogami monogami
    10 | intihar intihar

    Koşma, Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türü. Dörtlüklerden oluşur. Dörtlük sayısı genellikle 3, 5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11’li kalıbıyla yazılır. Şair koşmanın son bendinde ismini ya da mahlasını söyler. Koşmalar dile getirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani “dedim” “dedi” diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu tür koşmalara “mürâcaa” ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara “tecnis” denir.

    Koşmanın Özellikleri


    1. Türk Halk edebiyatının en çok sevilen, en çok kullanılan nazım şeklidir.
    2. Dörtlüklerle söylenir.
    3. Dörtlük sayısı genelde 3 veya 5’tir.
    4. Koşmalarda en çok 11’li hece ölçüsü kullanılır. 4+4+3=11 ya da 6+5=11.
    5. Genelde yarım kafiye kullanılır.
    6. Kafiye örgüsü; ilk dörtlük; aaab, abab, aaba veya abcb şeklinde olup diğer dörtlükler cccb, dddb şeklindedir.
    7. Koşmada, tabiat güzellikleri, sevgi, ayrılık, yiğitlik, yakınma, ıstırap, eleştiri, hayata ait görüşler konu alabilir.
    8. Genelde şiirin içinde özellikle de son dörtlükte şairin mahlası bulunur.
    9. Dil sade, anlatım yalın ve içtendir.
    10. Koşmalar işlenen konulara göre çeşitli isimler alır. Bunlar aynı zamanda âşık edebiyatı nazım türleridir.

    Koşma Çeşitleri


    1- Güzelleme

    Doğa güzelliklerini sevgiyle içe içe işleyen lirik şiirlerdir. Kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen koşmadır.

    Örnek:
    Dinleyin ağalar medhin eyleyim
    Elma yanaklımın kara kaşlımın
    O gül yüzlerine kurban olayım
    Dal gerdanlımın da sırma saçlımın
    Noksanî

    2- Koçaklama

    Yiğitlik, kahramanlık, vuruşma konularını işleyen ve bu kavramları öven, koşma nazım şekliyle söylenen şiirlerdir.

    Örnek:
    Benden selam olsun Bolu Beyine
    Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
    Ok gıcırtısından kalkan sesinden
    Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir
    Köroğlu

    3- Taşlama

    Toplumdaki bozuk yönleri, kişilerin eksikliklerini, zaafları eleştirmek için söylen koşmalardır. Bu şiirlerde şair son derece acımasızdır. Aksak ve eksik yönler açıkça eleştirilir.

    Not: Konu bakımından taşlamanın Divan Edebiyatındaki karşılığı hicviyedir.

    Örnek:
    Nesini söyleyim canım efendim
    Gayrı düzen tutmaz telimiz bizim
    Arzuhal eylesem deftere sığmaz
    Omuzdan kesilmiş kolumuz bizim.
    Serdarî

    4- Ağıt

    Ölen bir kişinin ardından söylenen ve onun iyiliğinin, mertliğinin dile getirildiği koşmalardır.

    Not: Bunların dışında koşma nazım biçiminin kullanıldığı münferit ağıtlar da vardır.

    Örnek:
    Sefil baykuş ne gezersin bu yerde
    Yok mudur vatanın illerin hani
    Küsmüş müsün selâmımı almadın
    Şeydâ bülbül şirin dillerin hani
    Kağızmanlı Hıfzî

    En Çok Okunanlar

    06 | Sıfat Sıfat
    13 | Panel Panel
    16 | Zamir Zamir